“Foto’s in je zwemkleding en sexy foto’s met duck faces online zetten? Waarom niet?” Kinderen reageren vaak verbaasd op de eerste vraag. Het is schokkend dat de meeste kinderen zich niet bewust zijn van de link tussen hun online gedrag en de negatieve ervaringen die zij of hun vriendjes op internet hebben. Dat blijkt steeds weer uit de gesprekken in de mediawijsheid les ‘Wat is wijs?’. Een groot deel van die negatieve ervaringen betreft het ongewenst seksueel benaderd worden door onbekende volwassenen. Ook blijkt dat soms in groep 5 al sommige kinderen veel verstand van porno en seks hebben. Lees meer
Morele ontwikkeling
Filosoferen in de plusklas over regels: “Nederland zou een groot getto worden”
Van een koning die geen belasting betaalt tot niet mogen voetballen in het gymlokaal. Een plusklas moet onzinregels verzamelen en vervolgens zoeken naar de waarden die daarachter liggen. Het wordt een bijzondere les, zo een waarin de kinderen na een uurtje nadenken zelf tot inzichten komen waar bekende filosofen groot mee werden. Zoals in dit geval Kant. Lees meer
“Ik kies voor mijn vis, anders gaat hij dood omdat ik dat wil”
Al bijna vijftig jaar breken volwassenen hun hoofd over het Trolley Dilemma. Een groep kinderen van een school uit Haren zette ook haar tanden in het probleem en zij kwamen tot een heel bijzondere oplossing. Het is de vraag of ooit eerder een groep volwassenen op dezelfde creatieve oplossing is gekomen als deze bovenbouwers. Daar gingen wel heel wat, soms onalledaagse, overwegingen aan vooraf.
Pff, burgerschapsvorming op school, hoe doe je dat?
Scholen zijn verplicht aan burgerschapsvorming te doen. Deze opdracht is echter zo vrij dat het voor veel scholen een struikelblok is hoe dit te doen. Het begint natuurlijk al met de vraag, wat is het eigenlijk? Heel simpel zijn het alle vaardigheden die je nodig hebt om een goed burger te zijn. Dat roept ideeën op rondom respect, dialoog, samenwerking, empathie, identiteit, de groep, iets voor een ander over hebben, waarden, normen, samenleven, diversiteit, tolerantie.
Er is een werkvorm waarbij al die vaardigheden en begrippen op een natuurlijke manier voorbij komen: filosoferen.
Q: Kunnen kinderen zelf nadenken?
Soms zeggen kinderen in een filosofisch gesprek iets waarvan je bang bent dat het tot een politiek incorrect antwoord gaat leiden. Hoe verleidelijk het als gespreksleider ook is om je dan met het gesprek te bemoeien, handig is dat niet. Dan is het antwoord namelijk niet van de groep maar van jou en veel minder waardevol. Jouw verantwoorde ideeën blijven bij de kinderen hoogstwaarschijnlijk niet plakken, iets wat ze zelf bedacht hebben wel. Door het stellen van vragen komen de kinderen vrijwel altijd zelf uit bij het politiek correcte. Nadenkend over de vraag of je mensen mag indelen bijvoorbeeld. In deze les dachten de kinderen eerst zelf na door te tekenen. Nathalie had een soort schema uitgewerkt en licht toe: “Ik probeer uit te leggen dat … uh, hoe je kunt indelen, bijvoorbeeld grote mensen, aardige mensen, dikke mensen, kleine mensen…
Debat is een sport, dialoog een kunst
Gedist! Discussiëren kunnen pubers wel, maar een dialoog aangaan is nogal eens een heel ander verhaal. Filosofie kan een goede methode zijn om ze dit te leren. School is de juiste plek, bijvoorbeeld in de mentorklas, maar ook de keuken- of campingtafel. Een bruikbaar hulpmiddel daarbij is het filosofenkwartet van Uitgeverij Lemniscaat. Niet zozeer vanwege het spel maar vanwege de citaten, filosofen en stromingen die op de kaartjes staan. Deze kun je op diverse manieren gebruiken om met deze leeftijdsgroep te filosoferen en ze zo te leren tot een dialoog te komen en eens samen na te denken in plaats van tegenover elkaar te staan. Lees meer
“Uit de prullenbak eten? Ik ga nog liever dood.”
Het probleem ligt niet bij zwart, niet bij wit, het is grijs dat ons hoofdbrekens kost. Dat hebben de kinderen van de IMC Weekendschool Groningen zondag 11 november duidelijk ervaren. De case deze les was een verzoek van de gemeente Groningen om een ethisch advies van een filosofisch consulententeam (de leerlingen). Reden: een fotoreportage (fictief) in het Dagblad van het Noorden over het toenemende aantal daklozen en verslaafden in Groningen.
Kleuterethiek
Deze beer, dat is Berrie. Berrie Beer heeft altijd een hoop vragen in zijn kop. Zoals:
– Heeft een ijsbeer het wel eens koud?
– Kun je vuur vangen?
– Vindt een zwaan zichzelf mooi?
– Zou de zon ook wel eens een dagje niet op kunnen komen?
Het gaat maar door in zijn hoofd. Gelukkig heeft hij ook een vriend aan wie hij alles wat hij bedenkt en zich afvraagt kan vertellen. Dat is Bloem. Bloem is de beste vriend van Beer tot er een meisje tegen hem zegt: maar dat kan helemaal niet…
Geert Wilders heeft daar last van
Zwervers vinden kinderen altijd een interessant onderwerp. Ze hebben niks, behalve vrijheid. Hoe gelukkig zouden ze eigenlijk zijn?
Maar dan blijft de dief rondlopen!
– mag je je eigen leven leiden zoals jij dat wilt
– wat hoort en wat niet
– wat is vrijheid
– is het erg als anderen last van je hebben
Praten over zwervers levert altijd een interessant gesprek met kinderen op. Vaak ook heel aandoenlijk door de op een kinderlijke manier geplaatste ietwat ongenuanceerde opmerkingen waarin tegelijkertijd een duidelijk goed moreel besef doorschemert.


